Çocuk Diş Hekimliği


Klinik olarak hedefimiz çocuklarda "0 çürük"tür, bunun için 12 yaş ve altı çocuklarda diş muayenesi ve profesyonel bakım eğitimini ücretsiz olarak uygulamaktayız. Basit koruyucu uygulamalarla çocuklarımızın dişlerinin çürüme riskini ortadan kaldırıyoruz.

Çocuklara yapılan diş tedavileri 2 türlüdür:

  1. Koruyucu Hekimlik (çürük vs gibi problemlerin oluşmasını engellemek
  2. Tedavi Edici Çocuk Diş Hekimliği (var olan çürük gibi problemlerin tedavisi)

[Başa Dön]

Çocuklarda Diş Çürükleri Önlenebilir Mi?

Elbette mümkündür. İyi bir ağız bakımı, doğru beslenme, koruyucu uygulamalar ve düzenli diş hekimi kontrolü ile çocuklarda sıfır çürük hedefi kolaylıkla tutturulabilir.

1- Koruyucu Diş Hekimliği

Günümüzde tıbbın her alanında olduğu gibi diş hekimliğinde de, problemi oluşmadan durdurma diyebileceğimiz koruyucu hekimlik önem kazanmıştır. Koruyucu diş hekimliği özellikle çocuklarda büyük önem taşır. Zahmetsiz, ucuz ve acısız uygulamalar olduğundan çocukların diş hekimi ile ilk karşılaşmalarının koruyucu diş hekimliği ile ilgili olması tercih edilir.

1-1 Flor Uygulaması

Florid, diş macunlarının içine yerleştirilen, dişleri çürüğe karşı daha dirençli hale getiren bir mineraldir. Suda ve birçok gıdada ve bulunur. Floridin dişlerin üzerine direkt olarak sürülmesi ile dişleri güçlendirdiği kanıtlanmıştır. Piyasada florid tabletleri de mevcuttur ancak doz aşımı gibi riskleri olduğundan dişlere yüzeysel şekilde uygulanması daha sıklıkla tercih edilen bir yöntemdir.

Çocukların çok korktukları, diş hekimi ile olan ilk randevularında yapılması ideal bir işlemdir. Çünkü hem çok kolaydır hem de kesinlikle acısız bir işlemdir. Birkaç dakikada uygulanan bu işlem sonrasında çocukların dişlerinin yüzeyinde depolanan florid, dişlerini hem çok daha sağlıklı yapacaktır hem de çocukların diş hekimi korkusunu ortadan kaldıracaktır. Ayrıca, bu jeller çocukların sevdikleri tatlardadırlar.

Nasıl Yapılır?
Uygulaması çok basit bir işlemdir. Tıpkı diş macununun dişin yüzeyine sürülmesi gibi dişlerin üzerine florid jeli sürülür ve birkaç dakika beklenir. İşlem bundan ibarettir.

Ne Zaman Yapılmalıdır?
3 yaşından itibaren florid uygulamasını başlanabilir. Her 3-6 ayda bir tekrarlanması gerekir.

 

[Başa Dön]

1-2 Fissür Örtücüler

Fissür örtücüler, dişlerin çiğneyici yüzlerine sürülen dolgu benzeri bir maddedir. Dişlerin en çok çürüyen yüzeylerinin üzerinde ince bir bariyer oluşturarak bakterilerin dişe temasını engeller ve böylelikle çürük oluşumunu engeller. Özellikle ağız ve diş bakımını iyi yapamayan çocuklarda uygulanması çok gereklidir. Ayrıca yetişkinlere de uygulanabilir.
Bu işlem sayesinde tüm çürüklerin yaklaşık %70 ini oluşturan çiğneyici yüzey çürüklerinden korunmak mümkündür.

Nasıl Yapılır?
Anestezi gerektirmeyen, kesinlikle acısız olan, kısa süreli ve ucuz bir işlemdir. Öncelikle, Dişlerin girintili çıkıntılı çiğneyici yüzeyleri fırça ile tam olarak temizlenir. Diş üzerinde herhangi bir aşındırma yapılmaz. Ardından tıpkı bir dolgu yapıyormuş gibi uygulamalar yapılarak dişin üzerine fissur örtücü sürülür. Işık ile sertleştirilir ve fazlalıkları düzeltilir.

Ne Zaman Yapılmalıdır?
Ağızda ilk kalıcı dişlerin çıktığı zaman yani 6-7 yaş civarı idealdir. Diğer küçük azı ve büyük azı dişlerinin sürme zamanlarında da bu dişlere uygulanır. Dişler çıktıktan hemen sonra yani dişler çürüksüzken yapılması çok önemlidir. çünkü beklenirse çürük oluşur ve fissür örtücü yerine dolgu yapılması gerekli olur.

www.tamerozguzel.com.tr

1-3 Ağız Bakımı Eğitimi (Hijyen Eğitimi)

Ağız bakımı alışkanlıklarının küçük yaşlarda kazanılması elbette çok önemlidir. Diş fırçalama ve diş ipi kullanımının öğretilmesi, çürük yapıcı yiyeceklerin öğretilmesi ve ağız diş sağlığının öneminin anlatılması ile daha sağlıklı bireyler yetiştirmek mümkündür. Ancak çocuklara iyi ağız bakımı alışkanlığını kazandırmak yalnızca hekimin motivasyonuyla değil aynı zamanda anne ve babanın çocuklarına olumlu örnek olmasıyla mümkündür.

[Başa Dön]

1-4 Yer Tutucu

Süt dişleri düşene kadar ağızda tutulmak istense de çeşitli sebeplerle (kırık, iltihap vs) çekilmek zorunda kalınabilir. Böyle durumlarda alttan gelen kalıcı diş hazır olup çıkana kadar, yandaki dişler eğilerek, dönerek kaybedilmiş süt dişinin yerini kapatabilirler. Hatta çekilen dişin karşı çenesinde bulunan diş dahi çekim boşluğuna uzamaya başlar. Böylece kalıcı dişin çıkacağı yer komşu dişler tarafından işgal edilir. Yani, erken süt dişi çekiminden sonra gelişim kendi haline bırakılırsa kalıcı diş kendine çıkacak ideal yeri bulamaz. Bunun sonucunda;

  • Dişler yer değiştireceğinden çapraşıklık oluşacaktır. (ortodontik anomali),
  • Bu bölgeler rahat temizlenemediğinden çürüğe eğilim artacaktır,
  • Çiğneme zorlaşacaktır.

Bu sorunların oluşmaması için kalıcı diş çıkana kadar kalıcı dişin çıkacağı yer muhafaza edilmelidir. Dişlerin bu bölgeye eğilmesini engelleyen apareylere yer tutucu adı verilir.

Dişin çıkacağı yer korunarak çapraşıklık önlenir.

Nasıl Yapılır?
Acısız, aneztezi gerektirmeyen, kolay bir işlemdir. Dişler üzerinde herhangi bir aşındırma yapılmaz. Çekimden sonra ağızdan ölçü alınır ve labratuarda bu aparey yapılır. Ardından bu aparey ilgili bölgeye yerleştirilir.

Ne Zaman Yapılmalıdır?
Süt dişi çekiminden hemen sonra yapılmalıdır.

1-5 Koruyucu Ağızlıklar (Mouthguard)

Çocuklar sıklıkla düşerler. Bunların sonucunda ön dişlerine zarar vererek yıllar boyunca rahatsız olacakları ve sık sık diş hekimine gitmelerini gerektirecek problemlerle karşılaşırlar. Diş hekiminizin hazırlayacağı basit bir ağızlık, yüzün alt kısmına gelecek bir travmanın yaratacağı hasarı engeller. Özellikle futbol, boks, kayak, rollerblade, basketbol, bisiklet, skateboard, sörf, tenis gibi sporları yapan çocuklarda, üst çene dişleri üzerine takılan silikon şeffaf bir ağızlığın yastık etkisi yapması sonucu diş travmaları, kırıkları yada dudak, dil ısırma ve yırtılmaları engellenmiş olur.

Spor yapan çocuklarda diş sağlığı, diş hekiminizin yapacağı bir ağızlık ile korunur.

[Başa Dön]

Bebekler İçin Ağız Bakımı Nasıl Olmalıdır

Bebeklerin, en azından ilk dört ay anne sütü ile beslenmeleri ağız çevresindeki yumuşak doku ve kas fonksiyonlarının normal gelişimini sağlayacaktır. Ancak 2 yıl boyunca anne sütü emme genel ve diş sağlığı açısından birçok avantaj sunacaktır. Anne sütünün yetersiz olduğu durumlarda fizyolojik başlıklı (damaklı, kesik uçlu) biberon kullanımı gerekir.

Bebekler 1 yaşından itibaren bardak ve kaşıkla beslenmeye alıştırılmalıdır.

Biberonla beslenme en fazla 2 yaşına kadar devam edebilir. Parmak emme, yalancı emzik kullanma gibi alışkanlıklara 2 – 2,5 yaşına kadar izin verilebilir. Eğer parmak emme alışkanlığı mevcutsa, bunun sebebi araştırılarak 3 – 6 yaş arasında bu alışkanlık mutlaka giderilmelidir.

Solunum problemleri, çene gelişmesi üzerine olumsuz etki eder. Burundan değil de, sadece ağızdan soluma durumu mevcutsa (bu durum uykuda daha iyi anlaşılır) muhakkak kulak burun boğaz uzmanına danışılmalıdır.

Çocuklarda diş fırçalama ne zaman başlamalıdır?

Bebek 6-8 aylıkken, (yani ilk dişler ağızda göründüğünde) temizleme işlemi başlamalıdır. Sabah kahvaltısı sonrası ve gece yatmadan önce dişleri (en azından çiğneme yüzeylerini) temiz bir tülbent ya da gazlı bezi ıslatarak silmek, temizlemek yerinde olur.

Diş fırçası kullanımına ise çocuğun arka dişlerinin çıkmasından sonra (ortalama 2,5 - 3 yaşında ) başlanması uygundur.

Okul öncesi çocuklarda diş fırçalama için bir teknik uygulatmak çok zordur. Bu yaşlarda önemli olan, çocuğa diş fırçalama alışkanlığı kazandırmaktır. Çocuklar diş fırçalarken çoğu zaman dişlerin görünen ya da kolay ulaşılan yüzlerini fırçalar. Oysa çürüklerin önlenmesi için dişlerin ara yüzleri ve çiğneyici yüzeylerini çok daha iyi temizlemek gerekir. Bu nedenle fırçalamadan sonra Anne-Babanın kontrolü iyi olur.

Çocuklar için nasıl bir diş fırçası seçilmelidir?

Çocuğun ağız büyüklüğüne uygun, yumuşak ve naylon kıllardan üretilmiş diş fırçaları kullanılmalıdır. Sert fırçalar dişleri aşındıracağı için kullanımı uygun değildir. Eskimiş bir süpürgeyle süpürme işlemi nasıl yapılamazsa, eski bir fırçayla da dişler fırçalanamaz. Fırça kılları aşınır aşınmaz (Ortalama 6 ay) mutlaka değiştirilmelidir.

[Başa Dön]

2- Varolan Problemlerin Tedavisi

2-1 Çürüklü ve kırık dişler

Tıpkı yetişkinlerdeki gibi dişteki çürük kısım temizlenerek dolgu ile tedavi edilir. Bazı durumlarda diş dolgu ile tedavi edilemeyecek kadar harap olmuştur. Böyle dişler bazen çekilmek yerine çocuklar için özel olarak hazırlanmış ‘cap’ ler ile örtülerek bir süre daha ağızda tutulabilir. Son yıllarda çocuklara diş hekimini ve diş hekimine gitmeyi sevdirmek için renkli dolgular üretilmiştir.

Derin çürüklü süt dişlerinde yetişkinlerde yapılan kanal tedavisinin bir benzeri olan ampütasyon işlemi yapılır. Kalıcı dişlerin kanal tedavisi küçük farklılıklara aynen yetişkinlere yapıldığı gibidir.

2-2 Darbe (Travma)

Eğer ön diş tamamen yerinden fırladıysa:
Dişi temiz bir gazlı bez arasına koyup, tükürük ile ıslatarak hemen diş hekiminize gidin. Diş hekiminize hemen ulaşamayacaksanız gazlı bezi eczaneden alacağınız serum fizyolojik ile ıslatın ve en kısa zamanda ulaşmaya çalışın. En ideali 1 saat içinde tedaviye başlanmış olmasıdır. Eğer şartlar uygunsa diş hekiminiz fırlayan dişi yerine yerleştirecektir (reimplantasyon). Titiz bir uygulama ve sonrasında iyi bir bakım ile diş yıllarca çocuğunuzun ağzında kalacaktır.

Eğer ön dişlerinden biri veya birkaçı kırıldıysa:
Kırılan parçaları bulmaya çalışın ve hemen diş hekiminize ulaşın. Bu esnada parçaları nemli tutmak önemlidir. Serum fizyolojik ve hatta tükürük bunun için idealdir. Bu parçalar çok kuvvetli ajanlar ile (bonding) yerlerine yapıştırılırlar ve yapılacak her dolgudan daha estetik ve dayanıklı olurlar.

Parçaları bulamadıysanız:

  1. Kırılan kısım küçük ise, dişle aynı renk ve formda bir beyaz (kompozit) dolgu yapılır. Kompozit dolguların ağız içi dayanıklılıkları sınırlıdır. Çay, kahve kola gibi gıdalarla boyanarak renk değiştirirler. Bunların beslenme alışkanlıklarına ve ağız hijyenine bağlı olarak belli sürelerde yenilenmeleri gerekir.
  2. Kırık büyükse, dişin yarısını ya da daha fazlasını kapsıyorsa ortalama 17 yaşından büyüklerde porselen laminate veneerler uygulanır. Porselen laminate veneerler hem çok dayanıklı hemde çok estetiktir. Dişin ön yüzeyine yapışan ve kırık bölümüde kaplayan porselen yapraklar şeklinde açıklanabilirler.

17 yaşından küçüklerde ise diş ve çene gelişimi tamamlanmadığından porselen laminate veneerlerin uygulanması doğru değildir. Yine dişin tüm ön yüzeyini ve kırık bölümü içine alan kompozit laminalar yapılır. Fakat malzemeden kaynaklanan problemler vardır, renkleşecekleri için bir süre sonra yenilenmeleri gerekebilir.

Darbeden sonra herhangi bir problem görünmüyorsa:
Mutlaka diş hekimi tarafından detaylı muayene yapılmalı ve ilgili bölgeden röntgen çekilmelidir. Muayene ve röntgenden sonra herhangi bir bulgu olmasa bile belirli aralıklarla tekrar periapikal röntgen alınır ve eski filmlerle karşılaştırılır. Burada amaç dişin canlı bolümünde uzun vadede bir problem olup olmadığının tespitidir. Diş yıllar sonra bile renk değiştirerek canlılığını kaybeder. Böyle bir durum tespit edilirse kanal tedavisi uygulanarak diş kaybına yol açabilecek problemler önlenir.

[Başa Dön]

2-3 Diş Çekimi

Bazı durumlarda çürük, dişin iç kısmındaki canlı (sinir-pulpa) bölüme kadar ilerler. Dişin köklerinden çene kemiğine ulaşan iltihabi bir durum meydana gelir. Çocuğun yüzü şişer, şiddetli ağrısı vardır ve bu dişi ağızda tutmak çocuğun sağlığı açısından doğru değildir. Bu durumda diş buradan çıkartılır. Özellikle bu bir süt dişi ise ve alttan gelen daimi dişin çıkma zamanı çok yakınsa hiç bir mahsuru olmayan bir işlemdir. Daimi dişin sürme zamanı yakın değilse mutlaka çekilen dişin yerine bir yer tutucu aparey yapılmalıdır.


Kalıcı bir dişte ise çekim işleminden önce bu karar defalarca gözden geçirilmeli ve gerçekten yapılacak hiçbir şey kalmadığı durumlarda çekim düşünülmelidir. Daimi dişler çekildikten sonra, çocuğun yaşı uygun ise hemen ortodontik tedaviye başlanarak bu boşluk diğer dişlerle kapatılmalı ve alt-üst dişler arasında doğru bir kapanış ilişkisi sağlanmalıdır. Çekilmiş bir daimi dişin yeri öylece bırakıldığında yandaki dişler bu boşluğa doğru eğilirler. Boşluğun karşısındaki diş boşluğa uzar ve bir diş yüzünden ağızın bütün dengesi bozulabilir.

2-4 Temizlik

Dişlerin üzerinde oluşan bakteri plağı (yiyecek artıkları ve mikroorganizmalardan oluşan beyazımsı, yapışkan tabaka) eğer normal fırçalama ile uzaklaştırılamayacak kadar birikti ise diş hekimi tarafından temizlenerek uzaklaştırılmalıdır. Bu işlem bakteri plaklarının uzun vadede meydana getireceği diş taşı ve çürük gibi problemlerin de oluşumunu engelleyecektir. Aynı seansta çocuğa, diş fırçalama eğitimi ve çürüklerden korunma hakkında bilgilendirme de yapılarak tekrar kontrole çağrılır.

Çocuk Dişlerinde Acil Durumlar

  • Diş Ağrısı: Ağrıyan dişin çevresini temizleyin. Ilık tuzlu su ile gargara yaptırın ve eğer varsa sıkışmış  yiyecek artıklarını diş ipi ile uzaklaştırın. Asla dişin üzerine aspirin ya da benzeri ilaçlar koymayın. Çocuğunuza daha önce de denemiş olduğunuz bir ağrı kesici verin ve en kısa sürede bir diş hekimine götürün.
  • Isırılmış Dudak, Dil, Dudak Yada Yanak: Yaralı bölgeye buz koyun. Eğer kanama varsa, temiz bir gazlı bez ile hafifçe basınç uygulayın. Kanama 15 dakika içinde durmazsa diş hekiminize başvurun.
  • Diş Tümüyle Çıkmışsa: Dişi bulun. Köküne mümkün olduğunca dokunmadan alın. Diş hekimine gidene kadar dişi saklamak için en ideal ortam süttür. Temiz bir kapta sütün içinde koruyarak en kısa sürede diş hekiminize gidin.
  • Süt Veya Sürekli Dişlere Travma: Hiç zaman kaybetmeden diş hekiminiz ile temasa geçin. Travmalardan sonra her kaybedilen saat oluşan hasarı büyütmektedir.
  • Diş Hekiminize Ulaşana Kadar: Yarayı ılık su ile temizleyin. O bölgeye soğuk kompres uygulayın. Varsa Kırık diş parçalarını saklayın.

[Başa Dön]